Het mysterie van Paaseiland

Het mysterie rond Paaseiland heeft vele wetenschappers door de eeuwen heen geïntrigeerd. Hoe kwamen de inwoners op dit afgelegen eiland terecht? Hoe maakten en transporteerden ze hun gigantische beeldhouwwerken en waarom vernielden ze daarna een groot deel van deze beelden? We gaan naar één van de meest geïsoleerde plaatsen ter wereld op zoek naar antwoorden.

paaseiland
Paaseiland gezien van uit de lucht

Geschiedenis van Paaseiland

Paaseiland (of Rapa Nui zoals de lokale bewoners het noemen) is één van de meest afgelegen eilanden op aarde. Officieel maakt het deel uit van Chili, maar het is meer dan 3400km van het vasteland verwijderd.

Hoewel vele wetenschappers het maar niet eens geraken over de tijdsperiode waarin de eerste mensen toekwamen op het eiland, lijken de meeste bronnen toch te spreken over de dertiende eeuw. Men heeft wel ontdekt dat deze eerste kolonisatie afkomstig is uit Polynesië, en dat zij met grote boten en met veel mensen het eiland doelbewust koloniseerden. Dit is voor die tijd een opmerkelijk feit, gezien de enorme afstand er bestaat tussen Paaseiland en elk ander soort eiland in de Grote Oceaan.

De eerste inwijkelingen troffen er een waar paradijs aan. Het eiland was een groot regenwoud en bezorgde de inwoners ruwe grondstoffen om stoffen, koorden en kano’s te maken. De vele vogels die in het woud woonden voorzagen de inwoners van eten. Het milde klimaat en de visrijke wateren rondom het eiland bezorgen de Rapa Nui (Paaseilanders) een zorgeloos leven.

Om de goden te bedanken voor al deze overvloed begonnen de inwoners de beelden (of Moai) te bouwen die het eiland zo bekend maken. Deze standbeelden zijn weergaves van hun voorvaderen, en de aanwezigheid van zo’n beeld werd gezien als een soort beschermengel voor een dorp. Door hun geïsoleerde levenswijze werd de fabricage van beelden als een soort uitlaatklep voor de vrije tijd van de eilandbewoners gezien, die niet veel anders te doen hadden.

standbeelden op paaseiland
Moai op Paaseiland (Foto door enjoyourholiday.com)

De bevolking op het eiland bleef maar groeien, waardoor steeds grotere delen van het woud werden gekapt. Samen met de laatste bomen verdwenen ook de vogels en de grondstoffen voor het maken van speren en kano’s. Er braken harde tijden aan voor de eilandbewoners. Het geloof in hun oude religie was verloren, waardoor vele Moai werden omvergeworpen. Aan het einde van de eilandcultuur in de 18e eeuw bleven er door voedseltekort en gevechten slechts enkele Rapa Nui meer over.

Het eerste contact met Europeanen vond plaats op 5 april (paaszondag) 1722. De Nederlandse ontdekkingsreiziger Jacob Roggeveen bezocht toen het eiland. Vandaar ook de naam Paaseiland.

Vandaag is Paaseiland door UNESCO erkend als beschermd. De huidige inwoners leven van het toerisme en van handel met moederland Chili.

Bezienswaardigheden

De grootste publiekstrekkers van Paaseiland zijn natuurlijk de Moai. Deze honderden beelden zijn verspreid over de kuststrook van het eiland en kunnen gratis bezocht worden. Elk klein dorpje heeft wel een ahu (een stenen altaar waarop de beelden geplaatst werden) en enkele Moai. Jaarlijks bezoeken slechts 40.000 toeristen het eiland, wat de kans groot maakt dat je de beelden rustig en alleen kan bewonderen.

Moai op een ahu
Moai op een ahu (Foto door enjoyourholiday.com)

Twee andere plaatsen die je zeker gezien moet hebben zijn de vulkaankraters Rano Kau en Rano Raraku. De steengroeve van Rano Raraku is de plek waar de Moai werden geschapen. Ze werden uitgehouwen uit een heuvelrug van vulkanisch gesteente. Deze 100m hoge vulkaan voorzag de inwoners van voldoende stenen om honderden van deze beelden te maken. Nu nog is de heuvel bezaaid met Moai, sommige volledig afgewerkt, andere nog maar half uitgehouwen. Een klim naar de top van de vulkaan en de afdaling in de krater is de moeite waard. Je kan dan doorwandelen naar de overliggende lip van de krater waar de meeste Moai te vinden zijn, het is één van de mooiste plekken op het eiland.

Rano Raraku
Helling op Rano Raraku (Foto door Rivi)

Net als zijn broer is ook Rano Kau een uitgedoofde vulkaankrater. Deze krater heeft zich gevuld met regenwater en biedt een adembenemend en onaards uitzicht. De toegangsprijs voor de twee sites samen bedraagt ongeveer 50€.

Rano Kau
Rano Kau (Foto door enjoyourholiday.com)

Een aspect van Paaseiland dat dikwijls wordt vergeten maar daarom niet minder mooi is, is het uitgebreide grottencomplex onder het eiland. Er zijn enkele officiële grotten die wel interessant zijn, maar het echte avontuur vindt je terug in de tientallen andere grotten die je zelf kan verkennen. De meeste kan je terugvinden nabij Ana Kakenga. De toegangen tot deze grotten zijn vaak klein en moeilijk te vinden, maar al snel breiden de gangen zich uit tot enorme en diepe ondergrondse hallen. Opgelet! Deze grotten kunnen wel gevaarlijk zijn. Ze zijn vochtig en glad, kunnen kilometers lange zijtakken hebben en als de batterij van je zaklamp het opgeeft is de kans om de uitgang terug te vinden verkeken. Vraag dus steeds een lokale gids mee.

Paaseiland bereiken

Door zijn afgelegen ligging is Paaseiland moeilijk te bereiken. Het dichtstbijzijnde continent bevindt zicht op 5,5 uur vliegen. De enige maatschappij die het eiland aandoet is LAN airlines. Zij vliegen wekelijks vanaf Tahiti en dagelijks vanaf Santiago de Chili. Zonder enige concurrentie betaal je al snel 250 tot 1000 euro voor een retourticket.

Kaart van paaseiland
Kaart van Paaseiland (Toon grotere kaart)